DE BOLINA

Algo haberá que facer co Grove

O solar onde se situaba o piorno da fotografía, e que xa fai máis dunha década que non está alí, catalogado en xullo de 2021. /  Composición de Lino Prieto
O solar onde se situaba o piorno da fotografía, e que xa fai máis dunha década que non está alí, catalogado en xullo de 2021. / Composición de Lino Prieto
É probable que, esquecéndose da autonomía local, probada a neglixencia das sucesivas corporacións desde o 2002, teña que ser a Xunta a que impoña un plan xeral.
Algo haberá que facer co Grove

Parece ser que aos que vivimos no mundo celta -non discutan o de celta- cústanos pouco comunicarnos con defuntos, espíritos e seres sobrenaturais. Éche así. En Irlanda teñen as banshee e na Bretaña as korrigan, parecidas ás doncelas e mouras que residen nas nosas fontes e castros, -no monte Siradella do meu concello anda unha, que non tiven oportunidade de ver- e ás orcabellas, vellas e feas, que destrúen a calquera só con ollalo  e espero non atopar nunca; tamén sabemos do irlandés taise, fecht ou wraith que é unha especie de duplicado dun, sosia, e se te encontras con el pasarás á outra vida; moi parecido á estadeira galega, que Deus manteña lonxe de min.

En plan colectivo, en Galicia temos a rolda ou Santa Compaña, en Asturias a güestia, en Escocia o sluagh, en Gales o toili, en Bretaña o ankou -que sae en Crónicas do Sochantre de Álvaro Cunqueiro- e en Irlanda o fairy host, procesións de defuntos coas que podes tropezar en calquera congostra. Nesa tradición dos países célticos, as comitivas de ánimas preséntanse sempre moi protocolarias, de noite, con figuras revestidas de branco e alumeadas. Éche un xeito de crer que os mortos habitan daquela maneira mesturados cos vivos e que se xuntan en ocasións, continuando a formar parte da vila á que pertencen e tantas veces interesándose por ver como van as súas cousas ou ata participando en amoríos, como lle pasou ao sochantre bretón de Cunqueiro.

A Santa Compaña no censo municipal

Vén sendo unha verdade coma tantas, tan natural e asumida que a ver que valente insinúa que a Santa Compaña non anda ás voltas polas nosas contornas. Nos tempos que corren, non podo dicir que os integrantes dela deban figurar nos censos municipais por conviviren nos seus rueiros, aínda que nalgunha ocasión votar, votaron. En fin, o certo é que, perdendo unha tradición secular, agora xa non se permite que se conten no listado de habitantes.

Pero, atención, desde o pleno municipal do día 8 de xullo de 2021, xurdiu no Grove unha figura xurídico-administrativa innovadora que atraerá sociólogos, antropólogos, etnógrafos e xuristas do mundo enteiro e organizaranse congresos, simposios e convencións; abriranse páxinas e debates na internet, o alcalde e os xefes da oposición farán declaracións virais en Youtube e aparecerán nas portadas dos xornais con máis tirada. The Irish Time titulará “The existence of the patrimonial Fairy Host is proven in O Grove“; e o bretón Le Télégrame “L´existencie réelle de l´Ankou patrimoniale à O Grove est démontrée”. O mundo celta, por fin, reafirmado nas súas crenzas.

Estado actual dun canón extraído dun pecio da Lanzada e clasificado como Patrimonio Cultural Etnográfico no novo PXOM do Grove. / MundiarioEstado actual dun canón extraído dun pecio da Lanzada e clasificado como Patrimonio Cultural Etnográfico no novo PXOM do Grove. / Mundiario

Catalogando bens inexistentes

E por que?. Pois porque o pleno grovense aprobou provisionalmente o Catálogo de Patrimonio Cultural do PXOM -que a Consellería de Cultura acaba de botar abaixo razoablemente- e nel  non figura todo o que tiña que aparecer -non se inclúe Adro Vello -Os Cstriños, unha das Zonas Históricas máis sobranceiras de Galicia- e inclúese o que non debería constar -piornos e cruceiros ornamentais  colocados nos chalés da costa, por exemplo- pero, si señor, incorpora elementos do patrimonio cultural que, como a Santa Compaña, non están pero están; e diso aínda non se dou conta Patrimonio. Posiblemente porque o Catálogo foise facendo durante  vinte anos e , nese tempo, foron desaparecendo moitos dos bens que se ían clasificando. Figura unha manchea deses casos, e un deles é o do histórico piorno dos Quinteiros -ficha ET 203-, no centro de San Vicente, á vista de todo o mundo. Un hórreo de catro claros, non calquera cousa.

Pois ben, hai anos que pasou a mellor vida, pero en xullo do 2021 os concelleiros grovenses, -deben ser mudos, xordos e cegos-, mantivérono no Catálogo de Patrimonio coas súas coordenadas xeográficas exactas; din, non sei se como epitafio, que “descansa sobre dez pés octogonais con tornarratos circulares de superficie plana” e clasifícano como elemento do Patrimonio Cultural Etnográfico, ata cun retrato del, xa decrépito, na mellor tradición das fotografías de defuntos. Xa postos, ou que sigan a empadroar á Santa Compaña ou que todos os concelleiros concerten un PXOM moderno, cabal, respectuoso do que carece O Grove desde o 2002 por decreto ditado sendo conselleiro José Cuíña. O que aprobaron é unha orcabella para O Grove.

E  xa sen ironías, resulta totalmente evidente que un concello coas normas urbanísticas suspendidas durante tantos anos, pola desidia das súas sucesivas corporacións, empobrécese, fomenta as irregularidades urbanísticas e carece de modelo e deseño para o desenvolvemento e, ademáis, provoca a carencia cada día máis acuciante de espazos de equipamentos e de relación social. É probable que, esquecéndose da autonomía local, probada a neglixencia das sucesivas corporacións desde o 2002, teña que ser a Xunta a que impoña un Plan Xeral. E no que atinxe ao patrimonio cultural, adoptar medidas de urxencia, para protexelo. @mundiario

 

Algo haberá que facer co Grove
Comentarios