Unha historia de amor contada á beira do lume nun inacabable inverno

Brañas.
Brañas.

Na Galiza contamos con outra versión do Paraíso, vede a historia de amor primixenia e anterga que conmocionou aos santos.

Unha historia de amor contada á beira do lume nun inacabable inverno

Na Galiza contamos con outra versión do Paraíso, vede a historia de amor primixenia e anterga que conmocionou aos santos.

Chegado o marzal, o prado semellaba un tapiz e as augas brotaban limpas coma un alumbramento, cando os paxaros deron a súa beizón ás crianzas daquel ano do señor para co namoro. Nos sitiáis de mocear, baixo un sol sagrado, coñecéronse Navia e Xan.

Navia recitaba os máis belos poemas mentres Xan confeccionaba cestas de vimbio nos que apañaban flores para a danza e froita para o xantar do sábado. De sol a sol, aquela primavera xuráronse amor eterno…

Mais chegou o verán e tódolos campesiños tiñan unha obriga naquela aldea, pero Xan prometéralle a Navia un castelo… Así que, sobre a ponte do regato, como bicarse lles parecía pecado, saborearon amorodos recén apañados; partiron cada un polo seu camiño e, paso a paso, agradaron aquela separación indo tomando unha puñada na man daqueles froitos ata que os esgotaron e o derradeiro lles pareceu aquel que viran nos seus beizos na ponte.

Xan partiu na emigración anduriña, foi destinado á malla xunta a unha recua de homes que se foron ciscando pola seca meseta. Aqueles campos semellaban de lume, a chaira era infinda. O mozo fíxose home en Castela (cecáis), pero igual deixou de ser galego ou vivo: nunca voltou.

Así que Navia permaneceu no seu lugar de ilusión, percorrendo as paraxes do seu romance… Soa, agardando un día atrás doutro polo seu prometido. Ela conservaba unha caixiña de madeira esmaltada que lle agasallaran pola Primeira comuñón uns poucos recordos que ordeaba de cando en vez, pendente de que aqueles ichavos da vida se inmensificaran na sorte da abundancia. Entre eles, había un anel de palla co que Xan a desposara unha xeira de ledicia nunha misa pagá baixo os piñeiros, oficiada polo seu amigo tatexo que pasaba tódolos días pola calzada da veciñanza, quen parecía saber outro idioma pola forma de falar.

A moza tivo moito tino en ser discreta e preservar no corazón as súas ilusións. Criou pitos que se convertiron en galiñas poñedoras e adicouse a vender ovos. Un día, peregrinou de a pé coa cesta na cabeza a unha romaría vender os seus ovos. Rematada a xeira, cunha pequena porción de moedas, mercou alí un esponxoso bolo de pan. Tumbouse ao sol a degustalo… Ao partilo pola metade, atopou na miga unha fermosa pluma de moitas cores, suave e fráxil como a brisa. Terméndoa da man, ollou as nubes e fixo coma quen que as peiteaba con aquela dádiva.

Pero, ao chegar á chouza na que vivía, as súas galiñas foran masacradas… Era tempada de caza e ela vivía no monte, e ninguén coma ela podía desafiar un cazador ou ao lobo que andaba alí. Coceu unhas castañas para cear aquela premonitoria noite, e, co disgusto, non tivo coidado e, ao sacar a pota do lume, queimóuselle o anel de palla e feriuse a man. Estaba desolada.

No seu primeiro día de pobreza, tomando a senda cara á aldea, había campesinos nas leiras e carreteiros abríndose paso, cando, xurdida das brañas, unha moura viuna necesitada e lle leu a ventura na palma da man.

─A túa sina apremia. Debes lavar o teu primeiro manchado en augas santas ou enfermarás─ indicoulle a sabia moura.

─Eu só serei muller de consumar o meu amor─ laiouse ela.

─Fai caso do frío e tápate. Se non ves home coma el, vai á misa se non queres coller o mal…

E a moura, que se abalanzaba sobre o medo lucindo en todo o seu corpo xoias de ouro, dun soprido do vento tralas súas últimas visións, fíxose de fume e aquelas xoias amontoáronse no chan. Navia apañounas na súa cestiña de vimbio.

Mais o día tornouse escuro, caíron chuvias torrenciais que encheron as brañas de auga e fixeron da senda unha lameira. Navia e mailo seu tesouro, nos confíns daquel monte de namorar, foron miserables porque, antano, as copas daqueles piñeiros eran castelos, cando aquela noite era propia do medo aos mil lobos.

Ao amencer, o sol debuxou unha coroa no ceo. A moza tremía e as súas xoias tintineaban á vez. Seguira o curso da escorrentía e chegara á aldea. Chorara mil bágoas imperceptibles, agora só chuviñaba de claro en claro. Recoñeceu con agarimo o prado da súa infancia, onde tiña xogado ao lobo cos outros nenos, e alí estaba o labrego coa roupa de palla que a abrigou e acalmou a súa pena nun intre.

Albergada na corte duns veciños, cunha ofrenda de palla, prendeu unha fogueira. A calor fíxolle acordarse do verán e da súa nai, pero as alfaias de ouro queimábanlle a pel a pesar do xeito que lle daban. Comprendeu que tal luxo non era propio dela e debía facer caso da moura para gañarse aquel Reino dos ceos.

Púxose o sol. Era un chuvioso outono, un melancólico outono, e as árbores que perdían a folla indicábanlle que ela debía voltar o tesouro ao monte… Alá foi.

Había lanzas no chan, espetos de caza, cabalos soltos. Ela pensouse que ben poderían os cazadores apresar aquela moura. Pero aquela non aparecía.

Absorta na contemplación da natureza, aldraxada pola sina que dela manaba, era unha muller triste. Como purificar aquelas roupas se a nudez era impura? Pero, co medo, fixo caso. Seguía chuviñando, o ar estaba humedecido e cada movemento era cortante. Botouse a unha poza do camiño; aínda que había un cruceiro, aquilo era rudo e solitario, e cubriuse a pel de lama e pintouse a cara de moura, confundiuse coa noite e a maleza coma unha besta.

Entón, ela na poza, a lúa no alto, ataviada con pulcras roupaxes, apareceu polo camiño a Santa compaña. Ela pensouse que, polo seu pecado, viñan levala… Pero, polo seu esconxuro de barro, a Santa compaña escorrentouse cara alá e Navia salvouse.

“Pero eu morro de amor! Eu quería ir ao Ceo!”, díxose para si. E, no medio do monte, os aldeáns oíron chorar e chamar por Xan unha voz celestial.

O luar cubría todo por igual. A virxe do cruceiro deixou de ser de pedra, baixouse onda ela e abeizoouna así:

─Probaches o corpo de Cristo, pecaches co peite da moura. Nunca nesta terra serás santa, mais serás libre de mal. O teu namoro daráche vida.

─E o meu home? E a felicidade?

─A túa sina é finita.

Navia xurou rancor eterno a aquela santa, a tódolos vieros que partían daquel cruceiro. Pola súa visión foi repudiada polos seus veciños ata a morte, cando foi incinerada e, convertida en pó, maldiciu aquel lugar no que sempre sofrera, no que nunca foi feliz.

Unha historia de amor contada á beira do lume nun inacabable inverno
Comentarios