Padrón, vila literaria e industrial: claves dun municipio con tecido empresarial e tradición agrícola
A fermosa vila de Padrón (A Coruña) non só é berce de grandes literatos, senón que tamén posúe un importante sector industrial. A súa situación estratéxica, situada no eixo da estrada da costa galega e do desenvolvemento, garántelle un futuro en expansión.
O municipio de Padrón é un dos máis pequenos de Galicia, cunha superficie de 48,37 quilómetros cadrados. A poboación total no ano 2023 foi de 8.355 habitantes. A densidade de poboación é, por tanto, de aproximadamente 175 habitantes por quilómetro cadrado. A poboación activa está repartida nun 18% en agricultura, nun 44% en industria e construción e nun 38% en servizos. O paro en 2024 situouse no 9,50%.
O clima é oceánico, húmido e tépedo, con arredor de dúas mil horas de sol e 150 días de choiva ao ano. Algunhas mañás presentan xeadas, con ceos luminosos e aire suave. A temperatura media anual sitúase arredor dos 12 graos. A superficie do municipio está dedicada a cultivos nun 31,5%, a usos forestais nun 50,7% e a outros usos nun 17,8%.
Padrón mantén unha sólida estrutura industrial con empresas de proxección internacional. O pemento de Herbón segue a ser o símbolo agrícola máis recoñecido da comarca
Agricultura e gandería
A Feira Cabalar e o mercado foron desde antigo a base do desenvolvemento económico de Padrón. Xa en 1609 o cardeal Gerónimo del Hoyo documentou a importancia da Feira Cabalar, á que acudían comerciantes casteláns e portugueses, especialmente nas Festas de Pascua. O antigo mercado recibía produtos de alimentación e utensilios chegados en barco pola ría de Arousa ata o porto de Cesures, así como por tren ou por estrada. O importante mercado de Padrón, centro comercial dos municipios próximos de Rois, Dodro, Teo e Puentecesures, celébrase cada domingo.
Nos anos trinta do século XX prodúcese un cambio relevante: a industria comeza a tomar forza, impulsando unha economía en crecemento baseada nunha saudable estrutura industrial. Varias datas sinalan o inicio da actividade industrial: en 1875, os señores Novo e Sierra fundan Peles e Curtidos S.A. Picusa; en 1886 créase a fábrica de tecidos Ángel Ramos García S.L.; en 1929 don Estanislao Pérez Artime funda Lámpadas Iria S.A.; en 1931 don Manuel Cambón García crea Financeira Madeireira S.A. (Finsa); e en 1972 don José Manuel Cortizo funda Aluminios Cortizo S.A.
Empresas e emprendedores por sectores de produción
En Padrón existen ao redor de 744 empresas, das cales 30 son sociedades anónimas e preto de 600 sociedades limitadas. O 96% das empresas son pemes, unipersoais ou autónomos, con menos de dez asalariados.
Sector primario: agricultura e gandería. A veiga de Padrón, terra fértil e de boa calidade, está dividida en 19.700 parcelas de explotación propia, das cales só nove superan as 50 hectáreas. A agricultura da zona é de tipo intensivo e baseada no minifundio, empregando abundante man de obra familiar para producir pementos, millo, patacas, hortalizas, froitas e vide.
O principal produto é o pemento de Herbón, coñecido como “pemento de Padrón” no resto de España, cultivado en 14 hectáreas de invernadoiros e 20 hectáreas ao aire libre. Plántanse a principios de xaneiro para producir arredor de dous millóns de quilos anuais que chegan aos mercados galegos, nacionais e internacionais desde comezos de maio.
Entre as empresas significativas do sector agrícola destacan a S.A.T. A Pementeira, integrada por pequenos produtores; Pementos Carmucha; Augardentes Ruavieja, que abriu unha destilería na Picaraña en 2001; Vermutería de Galicia S.A.U., creadora do vermut Petroni desde 2013; e Gaseosas Feijoo.
No ámbito gandeiro, a cabana componse principalmente de arredor de dous mil animais de gando vacún e porcino.
Sector secundario: industria e construción. O sector industrial do municipio está amplamente desenvolvido e conta cun parque empresarial privado e outro público. O tecido empresarial fórmano compañías de variados sectores produtivos.
Entre as principais empresas destacan Aluminios Cortizo S.A., fundada en 1972 en Extramundi para a produción de perfís de aluminio e con presenza internacional; Financeira Madeireira S.A. (Finsa), multinacional líder na transformación da madeira; Exlabesa Extrusión Padrón S.L., dedicada á extrusión de aluminio; STAC, especializada en compoñentes para cerramentos e fachadas; Pensos Nanfor S.A., centrada na alimentación animal; e Picusa, histórica industria de curtidos con importante proxección exportadora.
Outras empresas industriais padronesas son Ana Muñiz S.L., Talleres e Grúas Estación S.L., Transtega S.L. ou Montaxes Eléctricas Pan Añón S.L., entre outras.
Sector terciario: servizos e turismo. O sector servizos presenta unha expansión significativa, con comercio, entidades financeiras, centros educativos, centro de saúde, bibliotecas, farmacias, supermercados, talleres e estacións de servizo.
No ámbito turístico, Padrón conta cun amplo potencial. A vila destaca pola súa historia e tradición, sendo etapa do Camiño Portugués a Santiago e berce xacobeo. Entre os seus principais recursos culturais atópanse o Pedrón, o Santiaguiño do Monte ou a igrexa de Santa María de Iria Flavia, así como museos como a Casa de Rosalía, a Fundación Camilo José Cela e o Museo de Arte Sacra.
Ademais, o municipio ofrece paraxes naturais e un clima favorable para o turismo rural, o agroturismo e as actividades ao aire libre.
En materia de aloxamento, Padrón dispón dunha oferta hostaleira consolidada con establecementos como o Hotel Scala, o Hotel Rosalía ou o Hotel Chef Rivera, así como casas rurais como Casa Marcelo ou A Casa da Meixida.
A gastronomía é outro dos seus sinais de identidade. Entre os pratos máis representativos destacan a lamprea —especialmente en empanada—, a empanada de millo, as xoubas afogadas, o peixe procedente da proximidade da lonxa de Rianxo, a tenreira galega e, por suposto, os pementos de Herbón, ademais de sobremesas tradicionais como a rosca.
Empresas sen actividade que deixaron pegada
Non sería xusto deixar de mencionar dúas empresas que, nos seus anos de actividade, deixaron unha profunda pegada na vila: Ángel Ramos e Iria.
Vda. de Ángel Ramos García S.L. foi fundada en 1886 por don Ángel Ramos García para a fabricación téxtil de lenzos, mantelerías, sabas e roupa de fogar. Tras o seu falecemento en 1918, a empresa continuou baixo a dirección da súa viúva Pilar Mella e posteriormente do seu fillo Julián Ramos Mella, impulsor industrial que aspiraba a converter Padrón na “Tarrasa de Galicia”. A fábrica cesou definitivamente a produción en 1995 e pechou en 2002, tras décadas de actividade e presenza comercial en Padrón e Santiago.
Pola súa banda, Lámpadas Iria S.A. foi fundada en 1929 por don Estanislao Pérez Artime en Iria Flavia. A empresa produciu lámpadas e posteriormente tubos fluorescentes baixo a marca Veralux, distribuídos por toda España. A fábrica pechou a mediados da década de 1970, permanecendo hoxe só a súa sede social na Coruña.
A historia económica de Padrón, marcada pola combinación de tradición agrícola, impulso industrial e crecemento dos servizos, reflicte a evolución dun municipio que mantén unha identidade propia e un tecido produtivo diverso, con capacidade para seguir desenvolvéndose no contexto económico galego. @mundiario
