Unha maioría do 67% considera a situación da economía española mala ou moi mala, ó mesmo tempo que un 61% considera a súa propia como boa ou moi boa. Seguramente a pandemia está a ter influencia nisto. Certamente resulta difícil ver un futuro colectivo esperanzador mentres vivimos baixo da ameaza constante de volver ás medidas máis duras de restrición da mobilidade.

Na percepción positiva da situación económica propia ten moito que ver, seguramente, o escudo de protección social que o goberno despregou para protexer o emprego, os autónomos e as empresas, especialmente as pequenas. A enquisa parece indicar que unha gran maioría puido salvar a súa economía particular, asentando deste xeito un bo principio para acometer agora unha recuperación sólida.

Na contabilización macroeconómica desta situación sorprenden as contradicións entre os indicadores parciais e as estimacións do PIB. Así, a afiliación á Seguridade Social é a máis alta da historia, superando rexistros xa non de antes da pandemia, senón de antes da anterior crise financeira. Máis de 20 millóns de afiliados con máis de 750.000 empregos creados ata novembro. Tamén a recadación fiscal marca records, medrando ata outubro un 16,3%, có que se supera en 10 puntos as previsións de recadación incluídas nos Presupostos Xerais do Estado para o ano 22.

E fronte a estes indicadores tan positivos, o PIB foi revisado á baixa e quedará derredor do 5%, moi por debaixo da evolución do emprego e da afiliación. Dado que estes dous indicadores son rexistros, mentres o PIB é unha estimación, cabe preguntarse si esta estimación do PIB se estará facendo ben.

Isto está a ser un asunto de gran controversia entre economistas, e mesmo o Sr. Casado aproveita esta diverxencia estatística para criticar ó Executivo. Pois ben, hoxe mesmo o INE acaba de dar unha explicación nos seguintes termos:

A revisión debese á incorporación de "algunas fuentes adicionales disponibles para todos los meses del trimestre que complementaban a las habitualmente empleadas y estimaciones adelantadas de indicadores basados en datos administrativos, en línea con las recomendaciones de Eurostat y otros organismos estadísticos internacionales".  Dito doutro xeito, faltaban cousas por contabilizar polo que a revisión será ó alza.

Estes cambios no xeito de elaborar a estimación do PIB son relativamente habituais, e nunha situación económica tan anómala parece lóxico repensar ben como se contan as cousas. 

De feito, algúns economistas apuntan precisamente ó afloramento da economía mergullada, que tivo que visualizarse para poder optar ás medidas do escudo social. Unha demostración á vez de que cando se distribúen recursos entre os estratos da poboación máis necesitada, os retornos en impostos e incremento do consumo interno son moi favorables.

Pois ben, saúdo gratamente esta revisión de 6 décimas que o INE fai para as contas do cuarto trimestre, porque supón un recoñecemento de que a macroeconomía (que non deixa de ser un sumatorio das economías particulares) camiña tamén nunha recuperación forte ó compás da mellora da situación das familias.

Por último, esta revisión colócanos de súpeto nunha situación contraria á anterior na evolución da produtividade que pasa de caer 6,9 puntos a subir 2,4 polo que por primeira vez no ano pasamos a taxas interanuais positivas, do 0,1%.

Xa se sabe que isto produtividade é un cociente, entre o que se produce e con cantos recursos se produce, polo que establecer con certeza canto é o que se produce, ten moita importancia.

Pasa o mesmo coa felicidade, tamén é un cociente entre o que se desexa e o que se alcanza. Hai quen alcanzando moito nunca será feliz e outros que alcanzan pouco si. 

É por isto que nunca lle tiven á produtividade moito creto, creo máis nun reparto xusto do emprego, dos recursos e das cargas impositivas que nunha sociedade produtiva e inxusta.@mundiario

Aló polo ano 2.000 remataba a concesión da autoestrada, cumpríase o prazo concesionado e polo tanto considerábanse compensados os gastos de explotación da concesionaria. Nese momento gobernaba Aznar en Madrid e Fraga en Galicia. Podían optar por liberarnos das peaxes para sempre, abrir un novo concurso para unha nova concesión ou prorrogar a existente.

Decidíronse pola terceira opción e regaláronlle a un consorcio liderado por Sacyr 48 anos máis de concesión. Como curiosidade direi que Luís del Rivero, Presidente de Sacyr, está implicado no caso dos papeis de Bárcenas, quen naquel momento formaba parte do Consello de Administración de AUDASA.

Evidentemente pura casualidade, de tolos sería insinuar que o propio Bárcenas, dende dentro do Consello de Administración, promovera a ampliación da concesión a cambio de financiamento “B” para o Partido Popular, tolerías.

Remata o mandato de Aznar e chega Zapatero, entón o PP comeza unha campaña de presión sobre o Goberno Central en contra das subidas dos peaxes e a favor de que a titularidade da infraestrutura pasase á Xunta de Galicia. Dúas reivindicacións elas ben axeitadas, pero que non serían necesarias si non se tivera ampliado o prazo de concesión.

Logo o Goberno de Rajoy, con Feijóo de Presidente na Xunta, botaron un manto de silencio sobre o tema. Nin rebaixas das peaxes, nin transmisión da titularidade á Xunta, nin nada de nada, que era por aquel entón a liña estratéxica imperante.

Pero velaí vai que igual que as flores da mañá abren os seu pétalos ó chegar o sol foi chegar o Goberno social-comunista de Sánchez, e nos despachos de San Caetano as carpetas das reivindicacións fronte ó Goberno central cobran vida de novo.

Desta volta hai en escena novos elementos; un Presidente cunha visión federal do Estado, un PSdeG disposto a loitar por Galicia coa determinación que caracteriza a Gonzalo Caballero e un BNG que soubo xogar con intelixencia as súas cartas no debate de investidura.

Isto da paso a un acordo parlamentar que se debe incluír nos Orzamentos Xerais do Estado, que non son apoiados polo PP, obviamente, pero que inexplicablemente tampouco recibiron o apoio do BNG. Cada quen ten as súas razóns e a eles corresponde explicarse, pero sin os orzamentos non sería posible o cumprimento do acordo parlamentario.

Chega a hora de sacar conclusións e cada un sacará as súas, eu saco as miñas. O PP puido ter liberalizado a AP9 e non o fixo, polo que calquera reivindicación posterior e pura pantomima. O Goberno de Pedro Sánchez está a cumprir coa súa promesa sobre as peaxes e ten pendente o traspaso da titularidade. O PsdeG de Gonzalo Caballero cumpriu o seu papel de defensa dos intereses de Galicia e deberá seguir demostrando que o fai se quere mellorar o apoio cidadán, e o BNG, xogando ben a carta da negociación, perdese logo no debate orzamentario botando por terra a súa capacidade de influencia sobre Goberno Central.

En fin, mañá terei que percorrer a AP9 outra vez, pero desta volta pagarei menos. @mundiario

Desaproveitada a oportunidade dos 90, no que vai de século tampouco avanzamos. Segundo recolle o informe “Por unha Alianza no Sector Industrial Galego” elaborado recentemente polo CES, entre o 2008 e o 2014 o VEB industrial galego retrocedeu un 16% mentres o Norte de Portugal subiu un 21,5% no mesmo período. Debemos ter en conta que o sector industrial presenta importantes efectos de arrastre no conxunto da economía, tanto en termos de xeración de actividade económica como en emprego. Ademais, o emprego no sector industrial é de maior calidade. Precisamente nesta crise estamos a ver como o sector servizos é moito máis vulnerable que o industrial ou mesmo que o sector primario.

A industria, clave  

Para que a economía dun país sosteña sen tensións un sistema de protección social equiparable ós estándares europeos, debe contar cunha estrutura económica na que o sector industrial non sexa inferior ó 25% do PIB. Esta pandemia, e tamén o Brexit, puxeron a Europa nunha encrucillada. Se queremos ser un actor relevante no contexto mundial debemos ser estratexicamente autónomos. Iso conleva repensar a localización de industrias e centros de investigación, que nos últimos anos foron deslocalizados de Europa buscando custos laborais máis baixos.

Neste contexto Galicia debe aproveitar as súas potencialidades. Non podemos fiar o noso futuro unicamente a políticas de acollemento de empresas foráneas que poidan estar interesadas en instalarse en Galicia. Necesitamos unha política industrial activa, con raíces firmes, que partindo do actual tecido produtivo e das nosas potencialidades e recursos, desenvolva un sector industrial que se achegue ó 25% do PIB galego.

Grupos de actividade

En función das súas potencialidades poderíamos dividir o sector industrial galego en dous grupos. No primeiro o máis maduro: Automoción, Téxtil, Sector Naval, as Centrais Térmicas, Alcoa e Ferroatlántica. Todas elas xuntas representan máis do 70% do sector industrial en Galicia, pero, máis aló da súa problemática concreta, teñen en común unha limitada capacidade de crecemento. 

No segundo grupo as actividades con grande capacidade de crecemento: fabricación de equipos para a xeración de enerxías renovables, produción e transformación de produtos agrarios e pesqueiros, transformación da madeira, fabricación de produtos farmacéuticos ou a fabricación de equipos electrónicos, informáticos e ópticos.

A gran pregunta é, que facemos para desenvolver estas actividades económicas? Desgraciadamente a resposta non é breve nin sinxela, cada actividade ten necesidades propias e sería un erro pensar que cunha política xeral de incentivos ou financiamento se resolve todo. 

Hai que artellar unha estratexia sector a sector, con instrumentos e recursos coordinados. Por exemplo, a fabricación de equipos para a xeración de enerxías renovables necesita da colaboración público privada. O sector lácteo necesita unha concentración empresarial que permita superar o minifundismo actual, e poñer en marcha industrias transformadoras do leite en produtos de alto valor engadido. O sector pesqueiro necesita resolver o saneamento das rías e desenvolver a acuicultura, o sector da madeira necesita investigar na utilización do eucalipto noutros usos a maiores da fabricación da pasta de papel, así como promover a plantación doutras especies aptas para usos industriais e manufactureiros. O sector farmacéutico unha estreita colaboración coa Universidade e coa Sanidade Pública etc.

Chegará Feijóo? 

Para desenvolver todas estas accións hai que contar coas ferramentas axeitadas: unha entidade de crédito pública, con capacidade para captar recursos públicos e privados, que financie accións concretas, e unha entidade de xestión con participación dos sectores afectados que deseñe as estratexias e accións sectoriais.

Nada disto está feito e o tempo vense enriba. A Xunta de Galicia non ten dado paso algún para, agora si, aproveitar esta oportunidade histórica que se nos presenta. A posibilidade de frear o despoboamento, de converter esta Galicia minguante nunha Galicia crecente preséntase ante nós, e desta volta non valen escusas. O Presidente Pedro Sánchez ven de anunciar a celebración, para finais deste mes de outubro, dunha Conferencia de Presidentes autonómicos coa presencia da Presidenta da Comisión Europea, Ursula Von der Leyen, precisamente para abordar os obxectivos e os mecanismos de reparto dos fondos europeos. Chegará Feijóo cós deberes feitos a esta cita? @mundiario