1. Fóra o mundo xira. Problemáticas teóricas similares, e efecto bolboreta:

A Turquía de Tayyip Erdogan é unha realidade específica complexa e diferenciada, por infinidade de motivos, á do Reino de España ou calquera outra que participe do espazo económico e político-institucional sometido hoxe ao diktado do capital alemán. Pódense facer, iso si, analoxías resumidamente (e, por isto, inexactas) a respecto da súa deriva autoritaria nos últimos anos e dos fenómenos organizados de resposta confluente, democrática e democratizadora que produce. Alí, nas pasadas eleccións do 7 de Xullo, apareceu con relativa forza (80 deputados nun dos sistemas electorais máis ríxidos do mundo) a contestación directa ao islamismo conservador dominante desde un partido de esquerda alternativa “radical” configurado arredor de organizacións previamente extra-parlamentarias, impulsadas e apoiadas pola minoría kurda: o HDP (Partido Democrático dos Pobos); sen arrombar as reivindicacións pro-kurdas e pro-minorías promove unha axenda política crítica para todo o estado incorporando a metade das candidatas mulleres, os dereitos da colectividade LGTB, o combate contra a pobreza, as desigualdades e o servizo militar obrigatorio, a defensa do medio ambiente ou a aposta participativa horizontal de base local: “só queremos representar aos oprimidos, non inventamos nada novo”, di o seu carismático líder Selhattin Demirtas. Unha aposta modernizadora na patria do semi-deus Atatürk.

Nútrese de notable apoio xuvenil ligado ás mobilizacións do parque Gezi de Istambul durante o chamado 15-M turco. Consecuencias da mundialización na fronteira entre Oriente e Occidente. Algúns dos seus aliados internacionais atopámolos entre Die Linke, EH Bildu ou Syriza. E o estado turco mailos seus servizos de intelixencia, coa colaboración inestimable da extrema dereita racista anti-kurda, veñen de declararlle unha guerra encuberta en todo o territorio, atentados e asasinatos incluídos, considerándoos “un perigo para a democracia”, “populistas” ou “defensores de terroristas”, e poñendo así colateralmente en perigo o precario equilibrio existente no proceso de paz coa guerrilla do PKK alén do conflito na fronteira siria, que o contamina todo de novo debido ás derivacións da política de trazo groso que interesan ao réxime. Sangrando e berrando aínda a inxustiza e a catástrofe humanitaria de Kobane como paradigma de resistencia á presión nihilista do auto-proclamado Estado Islámico e o bombardeo de posicións revolucionarias por parte da aviación.

E isto no contexto dunha crise de refuxiados que, coma se dun efecto bolboreta se tratase, repercute aquén da vella Europa-fortaleza. Novos fitos dunha mundialización abrupta. Este movemento tan plural de resposta coordínase sobre a base dun proceso de acumulación e de unidade popular pluri-nacional que ambiciona remover e rexenerar por completo o corrupto estado do que fai parte, entendendo a unidade electoral de ata oito organizacións coma unha decisión táctica en tempos de emerxencia no social e no que atinxe á problemática das nacións oprimidas. Aglutinadas, iso si, nun único partido. Obxectivo: instaurar un novo estado, entendido coma unha nova permanencia, nun contexto de complexidades e ameazas cruzadas tan forte como é Turquía arestora. Como tamén Allende entendera, xa daquela, as necesidades e reivindicacións do pobo mapuche e as violencias que arrastraba secularmente. Como entendía Syriza en orixe ata que bateu coa irracionalidade implacable da Troika e trocou impotencia, aínda sen conflitos étnicos e nacionais internos de relevancia.

2. Aceleración histórica, fragmentación ineludible e resposta popular:

Hai unha evidencia: a composición do novo Congreso dos Deputados será inédita, fragmentada e medirá o resultado do traballo político cooperativo e desde a base destes anos. Maio de 2011, a parte das interpretacións e lecturas posibles, cuestionouno todo. Supuxo a “volta á vida” da política no conxunto do estado español (interpreta así o pakistaní Tariq Ali a sepultura do tatcherismo e da Terceira Vía aberta por “Bloody” Blair no Reino Unido coa vitoria do laborista esquerdista Jeremy Corbyn. A esquerda europea esperta dun letargo que dura décadas), máis alá das dinámicas propias das nacións no seu seo, como a galega. Catro anos que comportaron dez, en canto aceleración histórica vivida: endurecemento do modelo neoliberal-conservador e privatizador, regresión en dereitos e liberdades individuais e colectivas, precarización laboral e desemprego explotador, afloramento da corrupción masiva que, como a couza, afectou de cheo non só á lexitimidade dos principais partidos que sosteñen unha Monarquía obrigada a mover ficha coa abdicación real se non á institucionalidade toda, etc…

É dominio público que a oligarquía financieira (Rato, Blesa, Botín, Pujol…), ademais de ser a máis beneficiada coa Gran Estafa, foi quen alimentou e irrigou este Réxime da Corrupción e aposta por perpetualo mediante novas ferramentas de restauración sistémica. Pero anticípase a posibilidade dunha Tangentópoli á española, unha vez certifíquese a irrelevancia política en Catalunya dos dous partidos centrais que articularon a representación maioritaria desde a Transición. O terceiro partido do sistema político e, normalmente, primeiro alí (Convergència) viuse obrigado a xogar o farol da ruptura subíndose á onda independentista. O 27S dará conta dun percorrido que desembocará previsiblemente nunha sorte de proceso/s constituínte/s. Ou en perigosa parálise. A tensión social e nacional estirando, conxuntamente e como resposta, as costuras dun status quo insostible. A Candidatura d´Unitat Popular medrará cun discurso alternativo e estratéxico de fondo moito máis ambicioso e anovador e coa potencia destituínte que lle confire ser a herdeira lexítimas da tradición libertaria e do PSUC nun escenario político distinto ao noso. Moito máis rico e diverso, desde sempre.

3. A nosa encrucillada:

Os procesos xenuínos de unidade popular xorden, histórica e invariablemente, en tempos de excepción e crise. Na encrucillada. Son sinais de alerta e consecuencia natural de momentos nos que o poder instituído violenta tanto a tantos durante tanto tempo: neste punto son inexorables. Poden trunfar. E fracasar. Pero ante eles só caben dúas actitudes posibles desde a esquerda: facer parte e procurar acomodo dentro, ou ficar á marxe. E este é hoxe un dilema que afecta e afronta tamén, outra volta, un nacionalismo galego que perdera corda e conexión coa súa base social potencial desde comezos de século.

En parte del non houbo unha lectura positiva do ciclo que abriu o 15-M. Considerouse un fenómeno esóxeno e inocuo mentres en Catalunya foi carburante, como pouco no ámbito urbano, do proceso no que se atopa inmersa. Tampouco leu correctamente o que significou a irrupción de AGE en 2012 e a de Podemos no 2014, nin a mensaxe que lanzou o resultado do 24 de Maio nas municipais: as mareas, de momento, non terán refluxo nin acadaron preamar. Foron outro síntoma máis das mudanzas dun imaxinario colectivo que demanda novos actores, novas dinámicas e a cristalización dun ethos novo e plural que xerminou nas loitas da rúa destes anos e se manifestou xa electoralmente. Non facer parte del, sen renunciar ao obxectivo estratéxico da “liberación nacional” e a superación do capitalismo, pode ocasionar un retroceso de consecuencias definitivas dado o imaxinario de transición do tempo que tocou vivir. E dadas as prioridades do común dos cidadáns máis agredidos.

Regresan as contradicións teóricas de finais dos anos 70 nun escenario aínda menos proclive aquí, se cabe, á vía isolacionista. En corenta anos moitas cousas mudaron aínda que permanecera a dependencia: instauráronse a cativa autonomía por vía dunha ineficaz descentralización político-administrativa, o desenvolvemento do “estado de benestar” ata a súa crise, a entrada na UE ou a influenza crecente do sistema mediático e Internet na difusión da información e na conformación do pensamento. Pero revalidar a colaboración táctica, de fraguar de novo, non poderá producirse a calquera prezo: nin renuncia ao caudal e capital simbólico, nin renuncia ao fundamento ético do galeguismo histórico, nin renuncia da soberanía para defender a resolución dos problemas propios e a singularidade nacional.

4. Podemos e Esquerda Unida non son o HDP. Nin nós kurdos: 

Se algo hai que urxe agora é tronzar, canto antes, a desastrosa hexemonía neoliberal no conxunto do espazo europeo. O resultado desta foi (está sendo) nefasto. E a articulación da resposta alternativa no estado español está repleta de contradicións, complexidades e atrancos significativos. Pero tamén de avances e consensos fundamentais entre as forzas “do cambio”: desaloxo da mafia travestida de partido político, blindaxe dos dereitos sociais e laborais, preocupación polo sector e os servizos públicos, saída equitativa da mal chamada crise económica e os seus efectos, novos mecanismos de control e participación democrática contra a partitocracia, dereito a decidir e proceso/s constituínte/s …

É certo que a tradición do vello PCE e Esquerda Unida dirímese entre dúas visións arredor do dereito dos pobos á libre determinación. Tamén o é que Podemos declarativamente o respecta, a falta dunha maior concreción e praxe efectiva. Este concilia nacional-populismo e soberanismo español con outras posicións ideolóxicas, mais re-interpretando o/s suxeito/s popular/es en termos plurinacionais. Teoricamente faise complexa a conciliación coa concepción nacional-popular do soberanismo galego a non ser que acordemos que vivimos tempos de emerxencia extraordinaria e sería un entendemento meramente táctico sobre elementos compartidos. O primeiro é un partido asentado con longa historia que fai hoxe unha aposta de unidade popular e ruptura. O segundo pariuno (non só) unha cúpula madrileña de notables que se estende, como referente e vector principal (pero non o único) de cambio, por todo o estado. Pola contra, o HDP constrúese de partida con elementos kurdos e organizacións socialistas curtidas na marxinalidade. A alianza coñécese coma o “Podemos turco” ou o “Syriza turco”, mais toda comparación é sempre odiosa. No que si coincide cos procesos de acumulación e mestizaxe aquí ata agora é coa necesidade de defender os valores da igualdade, a liberdade e a xustiza en oposición aos do mercantilismo e o conservadurismo desde unha óptica antagonista de re-fundación onde os pobos poidan decidir libremente o seu futuro. E iso é unha ameaza e unha oportunidade para as forzas “periféricas”. Alí decidiron construír mancomunadamente.

Aquí haberá que decidilo cedo e a decisión, sendo difícil, pode supor un éxito ou un fracaso para xeracións. Sen esquecer que a forza motriz dun pobo non reside nos partidos, nos seus líderes ou unicamente nos resultados electorais, se non no movemento. E a forza e vigor do movemento mídese na capacidade de condicionar a axenda e socializar as súas prioridades políticas. O acomodo xurídico non pode ser un atranco insalvable se efectivamente hai vontade, responsabilidade, lealdade e ambición. Sabendo que antes de hoxe fóronse tecendo as complicidades necesarias para facelo posible maximizando as posibilidades de situar a Galiza coma un actor tamén fundamental no máis inmediato. Agora. Cómpre arriscar soamente sendo leais ao pobo galego!

En el apartado político, encuadradas en la rebelión municipalista que se abre paso[1] (http://blogs.publico.es/no-hay-derecho/2015/03/18/la-rebelion-muncipalista-se-abre-paso/) en todo el estado, avanzan las Mareas[2] (http://blogs.publico.es/el-cuarto-poder-en-red/2014/10/01/la-marea-atlantica-llega-a-la-costa/) como reproducción endógena no-mimética de los demás procesos y ensayos de Unidad Popular, como son Barcelona en Comú de la activista Ada Colau o Ahora Madrid.

A riesgo de ser percibidos ininteligibles y algo caóticos entre parte del electorado han generado altas expectativas de cara al 24 de Mayo. Los une el deseo de recuperar unas instituciones secuestradas por clanes mafiosos, encorsetadas en el ciclo endiablado de la deuda y un techo de gasto que no permite desarrollar políticas activas de rescate ciudadano desde lo local. También la necesidad de articular un espacio político de ruptura con el sistema cleptocrático y desocializador.

Llegan para aglutinar distintas sensibilidades políticas en torno a un proyecto democratizador que habrá que reactivar con los ojos puestos en criterios de gobernanza para el siglo XXI: desarrollo sostenible, urbanismo racional, descentralización, bien común, transparencia y participación, etc. Especialmente dos: Marea Atlántica en A Coruña y Compostela Aberta en Santiago. Aunque emergen en hasta 60 municipios. Fórmulas de participación desde abajo, apoyadas por Podemos, Anova, Esquerda Unida, Equo y organizaciones más pequeñas, aspiran a unir a la izquierda gallega dotándola de un nuevo impulso que sepa ir más allá de Alternativa Galega de Esquerda y de los rescoldos de carácter implosivo de un BNG que apostó por permanecer al margen, aún siendo una fuerza importante en la comunidad. Parece que no ha sabido leer el momentum, marcado por la emergencia social y por ende nacional, actuando como un transatlántico al que le cuesta virar para acompasar y mantener la ilusión que otrora generó. Su fuerte y disciplinada organización, extendida por todo el territorio durante más de 30 años, le permitirá resistir aunque previsiblemente con dificultades en las capitales, a excepción de Pontevedra.

Es paradójico que algunos de sus cuadros más formados tengan ahora un papel destacado en el experimento, empezando por Martiño Noriega, co-portavoz de Anova junto al histórico Xosé Manuel Beiras, alcalde de Teo y firme candidato a liderar el consistorio compostelano tras una situación esperpéntica con tres alcaldes en una legislatura y diez de trece concejales del PP imputados. Como regidor del pequeño municipio de Teo, limítrofe al de Santiago, atesora experiencia de gestión ya que implementó políticas participativas, des-privatizadoras y se mantuvo explícita y activamente ajeno a la corrupción (https://www.youtube.com/watch?v=agO2lzWyKNg) que inundó los gobiernos locales, concellos y diputaciones.

La aldea gala sirvió de reserva cultural durante estos años en donde el sector fue dejado de lado por parte de unas autoridades más ocupadas en tapar sus vergüenzas que en servir al pueblo. El escenario santiagués resulta propicio para exponer y aplicar su alternativa de cambio al haber vivido la ciudad estos últimos años bajo excepcionalidad institucional, mordaza cultural y agotamiento del proyecto estratégico de la neo-derecha post-fraguiana, alternancia tardía después de décadas de dominio socialista. Hoy el proyecto del PSdeG en la capital no cuenta tampoco con un liderazgo capaz de generar grandes adhesiones y simpatías como las que gozó en otros tiempos, especialmente de la mano del histórico Xerardo Estévez.

La candidatura de Martiño Noriega, más allá de la experiencia, la juventud y la transversalidad de este médico de familia, goza de un cierto halo epopéyico, pues fue en Cacheiras (Teo) en donde los falangistas asesinaron al último alcalde galleguista y republicano compostelano, Ánxel Casal, en el infausto agosto del 36[3]. Y es hoy, en 2015, como en 1931, en donde otras elecciones municipales podrían tener marcado carácter epocal si triunfan en suficientes municipios de todo el estado las alternativas de unidad popular y anti-troika, anticipando unas elecciones generales que bien podrían ser de aire pre-constituyente si el bipartidismo fracasa.

La candidatura coruñesa, con distinta formulación desde su génesis, será liderada por un profesor de Derecho, Xulio Ferreiro, que ha renunciado a su puesto de magistrado suplente en la Audiencia Provincial de Lugo para ayudar a dar portazo a varias décadas de dominio local por una misma oligarquía representada en el pacovazquismo[4] y el Partido Popular en la última legislatura. Código ético estricto, lucha contra la corrupción, política social y descentralización del poder local como ejes principales de un discurso compartido que resitúe a las instituciones en parámetros de servicio y base popular.

Así, pues, Galicia, vive también momentos de efervescencia y tiene argumentos de sobra para no quedar al margen de los tiempos a los que nos empuja la historia. Muchas veces los medios desde Madrid no reflejan lo que ocurre en el laboratorio gallego, que ya fue pionero en las autonómicas de 2012 al poner sobre la mesa la necesidad de acuerdos amplios entre diferentes para combatir desde las instituciones la trampa austeritarista, dando voz a los movimientos sociales y a una sociedad civil deshauciada y despojada de sus naturales atribuciones como contrapeso a los excesos de un poder hoy sordo, ciego y más envalentonado que nunca.

"Nós non nos debemos a ninguén", proclama o responsable de Irmandade TV. "Do que se trata agora -explica Aurelio Lópes- é de profesionalizar, facer un traballo serio e rigoroso e de contar cos ingresos publicitarios. Para iso, hai que ter audiencias mínimas."

- Despois duns meses de ausencia, fai un percorrido e balance do que foi Irmandade TV ata o de agora e do que se pode esperar na vindeira temporada:

- Ben, como é coñecido Irmandade TV rematou no verán pasado cun modelo baseado nunha asociación sen ánimo de lucro. Fomos capaces de sacar adiante os programas en directo, con voces cualificadas pasando parte dos actores políticos e sociais máis importantes do país e, polo tanto, a valoración non pode ser máis que positiva. Ese modelo tocou teito ao non ter un “plan de negocio” -por falar nestes termos- e neste intre houbo que pensar en dar un salto ou manter os custos que viñamos mantendo: así xurdiu a idea de formar unha empresa, mirando como capitalizala para ter equipamentos novos e mellorar tecnicamente, así como empezar a emitir. Coa capitalización popular démonos conta que non hai unha sociedade civil forte e comprometida. Na práctica non houbo moita implicación e foi grazas a un grupo reducido de persoas como logramos sacar adiante este proxecto. Estivo en risco a posibilidade de saír e de comezar a emitir na TDT. Por parte dos partidos políticos é moi comprensible posto que nin os propios militantes queren recibir propaganda. Nós non nos debemos a ninguén. Do que se trata agora é de profesionalizar, facer un traballo serio e rigoroso e de contar cos ingresos publicitarios. Para iso, hai que ter audiencias mínimas.

- Afonda un chisco máis nas novidades e intencións neste novo ciclo:

- Esta fase nace nun tempo idóneo: no momento do cambio e de efervescencia  social e política. Queremos contalo, analizalo e contar con todos os actores. En Irmandade TV contarán cun espazo onde manifestarse con total e absoluta liberdade. Aí terán o seu espazo. Cremos que o modelo televisivo, quitando a oferta televisiva estatal, está nun momento onde a televisión pública está ao servizo dun partido e duns intereses políticos moi definidos. No campo do entretemento tamén, pois é un entretemento banal e idiotizante, para aborregar. V Televisión xoga a baza, cos convidados, dunha maior pluralidade aparente. Pero non hai que ser inxenuos e hai que saber quen é o dono do Grupo La Voz e as ideas que profesa. Esa liña editorial é fundamentalmente de interese comercial. Entón cremos que podemos coller o mellor dunha e da outra: da pública que é unha televisión en galego e que pensa no territorio principalmente. Da privada (V Televisión) queremos saber coller ese toque moderno e urbano. O target da TVG é o rural, sen interesarlle o demais. No caso da privada é o contrario. Queremos o punto de virtude de coller o mellor das dúas. Este medio de comunicación ten unha liña editorial pero todas as voces terán cabida como xa demostramos na temporada pasada. Queremos democratizar o escenario, pois os sectores galeguistas, progresistas e de esquerdas non teñen un referente amplo a nivel audiovisual. Queremos converternos na televisión de todos eles.

- A nivel técnico e de contidos, que máis nos podes adiantar? :

- A gran novidade vai ser emitir todos os días, de luns a venres, con programación: información a nivel galego e internacional, económico, social, deportes, etc… Analizarase posteriormente a actualidade n´O Debate con xornalistas, politólogos e líderes de opinión e políticos de todo tipo. Completarémolo con deporte: é necesario non facer telelixo co deporte. Habitualmente non se fala de deporte nos programas de deporte. Non se fala de fútbol nin dos goles, se non que se fai sensacionalismo e se fala do que cobran, cando saen de festa e con quen… queremos que os luns se fale de deporte, mesmo a nivel internacional, e tamén dos deportes emerxentes coma deportes femininos,  fútbol gaélico, billarda e mesmo pensamos en poder retransmitir en directo algúns partidos nun futuro. A terceira pata sería a axenda cultural: novidades literarias, poesía, música, escultura, pintura… Pouco a pouco tamén emitiremos pola mañá actos, retransmisións en directo ou roldas de prensa. Sería bo ver as preguntas dos xornalistas e non só as pílulas que botan os demais medios sobre as declaracións dos políticos.

- Que peso vai ter cada sección?:

- A aposta fundamental é a información e a opinión. O informativo, presentado por Sara Torreiro, vai adquirir moita relevancia. Nos queremos que a xente se entere de todo o que pasa e, ademais, se entere doutras cousas que non saen nos medios masivos. A opinión a través d´O Debate seguirá sendo o outro gran espazo, e irán collendo peso outras seccións coma os deportes, a cultura ou o humor. O venres non haberá debate e, despois do informativo, haberá espazo para esa terceira pata.

- Como foi o salto á TDT, e que se espera desta decisión? :

- Como todo, os custes dependen dos ingresos. O problema non é si é moito ou pouco diñeiro, se non a capacidade para facer fronte. Na TDT teremos uns custes maiores pero tamén unha capacidade de retorno de ingresos que non tiñamos unicamente a través da web. Dalgún xeito creo que se está abrindo un ciclo positivo para este tipo de empresas de comunicación. Os espectadores, iso si, poderán consumir contidos gratuítos e de calidade. É moi necesario para nos o salto á TDT, permitíndonos chegar a mais xente e faixas de idade. Non chegaremos ao 100% do territorio pero si ás densidades de poboación maiores. Cumpriremos pois unha función social importante, como medio de comunicación. En R os contidos poderán despezarse e ver en directo e tamén, coma en Internet, a posteriori.

- Que valoración fas da pluralidade dos medios que teñen unha óptica que pode sintonizar con Irmandade TV? Ves posibilidade de establecer algún tipo de sinerxia de cara ao futuro con algún deles? Sería necesario e bo que iso acontecese, respectando as liñas de cada un?

- Sinceramente véxoo difícil. Os editores querémonos moito e todos consideramos que somos os mellores e os mais capaces. Todos aspiramos a que o noso sexa un grupo multimedia que colla radio, papel, dixital, televisión … probablemente ningún consiga ser o medio hexemónico que o capitalice todo. Pero si, sería desexable. Non é o mesmo cinco empresas que unha empresa. Para poder facer información de calidade, profesionalidade e bos contidos fai falla diñeiro. Iso facilitaría responsabilidades máis definidas, mellor profesionalización, planteis máis amplos, potentes e multidisciplinares. Para poder ter boa información, falamos de diñeiro, evidentemente. Claro que sería bo! Pero tamén é bo definir e destinguir os medios controlados daqueles medios máis independentes. Unha cousa é simpatizar, e outra estar ao servizo dalguén. Hai que ter ollo coa relación co poder político. Para nós os aliados son aqueles medios que estean situados en coordenadas galegas e progresistas e serán as nosas principais fontes informativas, agás das propias ou de axencias. Para analizar a realidade contaremos con todos: Luzes, Praza Pública, Sermos Galiza, Radiofusión, O Sil, Galicia Confidencial, Tempos Novos, etc… todos eles concibímolos como aliados e referentes. E seguro que nos tamén o seremos deles. O noso formato permitirá poñerlle rostro a todos. Ogallá sexa o inicio de liñas noticiables conxuntas.

- Motivos polos que hai que seguir este proxecto máis de preto que ata o de agora:

- Os que deben estar mais interesados son todos aqueles que compartan, de entrada, a nosa liña editorial: os sectores da xente progresista e galeguista, entendida amplamente. Ao final vainos ver quen queira e considere que os nosos contidos son atractivos. Este medio vai ofrecer cousas que non ofrecen outros e, daquí a uns meses se todo vai ben, os principais líderes políticos terán que erguerse pensando o que diremos. Seremos útiles e influíntes na medida en que os profesionais e os cidadáns que nos vexan nos impliquemos co cambio. Aquí o contaremos, así que esta será a súa casa.

En diciembre de 2014 se publicaba “El secuestro de la televisión pública” advirtiendo del lamentable estado en el que se encuentran hoy medios de comunicación al servicio descarado de gobiernos del PP: de TVE a Telemadrid, pasando por RTVG, RTV de Castilla la Mancha o el desconectado Canal 9 , vemos de manera constante episodios que demuestran cómo instrumentos supuestamente garantes de la pluralidad han sido reconvertidos en pozos sin fondo orientados a la deformación de la realidad, la ocultación masiva y la burda propaganda. Todos ellos son modelo de la recurrente estrategia neoliberal consistente en degradar y acabar trocando económicamente insostenibles servicios públicos con la intención finalista de que manos privadas, siempre visibles y alejadas de lo aséptico en lo ideológico, extiendan sus zarpas haciendo negocio -también- con el derecho constitucional a la información veraz y de calidad. Otra perversa fuente y forma de corrupción, además de poderosa arma de control social.

Estos ejemplos, junto al de buena parte de los medios privados audiovisuales y escritos de mayor difusión, conforman un ecosistema mediático obsceno que anula la pluralidad de visiones sobre múltiples acontecimientos y que tan sólo el acceso a Internet corrige parcialmente, determinando una percepción general crecientemente negativa sobre el rol que desempeña la profesión periodística en la salud democrática de cualquier comunidad política, parejo al desprestigio de buena parte del orden institucional vigente y los viejos partidos.

El hecho nos plantearía la falsa disyuntiva de tener que escoger entre medios públicos inevitablemente manipulados o medios privados que manipulan: la no alternative como respuesta y motor de todo nuestro horizonte. No hay más que ver el tratamiento sesgado que se hace de la agitada actualidad griega, como reflejaba hace un mes el profesor Vicenç Navarro , o la campaña de largo recorrido que viene orquestándose contra gobiernos progresistas latinoamericanos, para darse cuenta de que buena parte de las agendas políticas se conforman a través de un minado desinformativo que desarma de razones a la opinión pública con intereses espurios. Sin adentrarnos en cómo se legitiman intervenciones militares y guerras de agresión allende los mares, se tratan conflictos internos o externos o en cómo se abordan realidades complejas a través del consumo rápido e irreflexivo que brinda el infotainment[1].

¿Hay alternativas?

Como todavía queda ciudadanía consciente capaz de organizarse para proveer mecanismos de auto-defensa -y no están prohibidos aún- surgen y se van consolidando iniciativas que disputan la hegemonía en los metarrelatos configuradores de los marcos cognitivos de referencia. Algunos, como los promotores de La Tuerka, entendieron hace tiempo que para batallarlos se requería un trabajo orientado a crear contra-poder con el interés táctico de insertarlo en los aparatos oficiales. Una suerte de entrismo comunicacional. Mucho antes, por añadir otro ejemplo, la izquierda alternativa vasca sostuvo medios comunitarios propios que reflejaron la multiplicidad de visiones sobre la comprensión del mundo en espacios no mediatizados. Resulta una constante histórica universal, especialmente desde el siglo XIX[2]: el ejercicio del poder a través del control sobre los flujos informativos, la tendencia a la concentración oligopólica y sus resistencias. El documental británico Sombras de Libertad hacía un retrato magistral del circuito viciado al que hacemos referencia y de sus consecuencias para los fundamentos en los que se asienta la filosofía organizacional socio-política contemporánea, en proceso de desintegración.

En esta línea contra-hegemónica florecen en Galicia nuevos espacios democratizadores que ayudan a refrescar la oferta y cuya principal virtud consiste en dar voz a quién no tiene garantizado un acceso mínimamente igualitario. Es, además, una vieja tradición en un país tristemente acostumbrado a que sus voces más críticas hayan sido acalladas. Desde la Xeración Nós[3] la travesía en este apartado contó con momentos de esplendor relativo, bajo la efímera II República, y de un ostracismo que duró hasta bien entrado el tardofranquismo. Bajo el viejo nuevo régimen ninguna experiencia contó con el beneplácito de las autoridades, a excepción de una TVG usada de manera torticera y folclórica. Cualquier intento fue minorizado, o directamente saboteado desde el poder real. La irrupción de la Red supuso un balón de oxígeno que contó con altibajos: amén del fenómeno blog una pléyade de diarios digitales que contaron el mundo con lentes gallegas emergieron con diferente fortuna, pues retar el establishment del Grupo La Voz y los locales Faro de Vigo, El Progreso, La Opinión o La Región tiene, inevitablemente, consecuencias: hemos visto desaparecer cabeceras como Vieiros, Galicia Hoxe, A Nosa Terra o Xornal de Galicia que, con errores y aciertos, nunca resultaron cómodos. A día de hoy es Praza Pública quién mejor mantiene este espíritu, sobreviviendo no sin dificultades. En el apartado audiovisual aparecen dos proyectos modestos, distintos entre sí pero complementarios, y muy interesantes: Galiza Ano Cero  e Irmandade TV, que este año esperan dar un salto de calidad e influencia en la Red y fuera de ella. Entrevistas, debates e información sobre todo aquello que los demás niegan, tergiversan o hacen desaparecer: periodismo genuino y combativo, también contra el plan de analfabetización en idioma gallego promovido desde las instituciones y amparado en los altavoces mediáticos. Resistencias más que necesarias en estos tiempos, al servicio del común.

Como cidadán galego, preocupáme mais a calidade dos nosos servizos, que nos piropeen coma se foramos uns neniños da teta. E preocúpame coma usuario que se averigue o que pasou para ter a seguridade (nunca infalible) de que non se repita.

Despois de vendernos débedas históricas resoltas con Gz, modernidade, Plans Galicia e todo o que a propaganda e as disputas por facerse fotos, inauguracións, gañar eleccións... sabendo que nadamos nun mar de comisións e corrupción (tamén en Valencia, non esquencer)... agora sabemos que non era tan moderno nin tan lo más de lo más.

E dirán que politizamos, claro. E que "nos aprovechamos del dolor de las víctimas"...

A partires deste mércores 5 de xuño o público poderá achegarse a parte da xenial obra do artista lugués Baldomero Pestana, no Museo do Pobo Galego. Un histórico da fotografía americana -conserva mais de 17.000 negativos-, debuxante, pintor, e un galego universal.

Escribira Vargas Llosa na altura de 1966: “aquí está, en efecto, todo: a verdade e a mentira do Perú, a riqueza e a pobreza de Lima. O insólito, o tenro e o odioso que nos rodea transparéntase suavemente nestas cartolinas animadas pola intuición certeira e a mirada profunda de Pestana. Non só sentiremos admiración e gratitude polo artista, tamén nos recoñeceremos un pouco mellor” e, Bryce Echenique, repenicara no 1982: “...non sei que dicir do asombro. Sinto ese efecto, ese interese por todo, ese desgarramento do tempo e a indiferenza da morte neste mundo que nos dá as costas, de tan natural. E, de novo, só atino a dicir que Pestana está como o pro-home sobreentendido (...) Que nada nin ninguén tenda un veo sobre isto”. Comentarios do tipo son tan só unha pequena escolma entre centos que poden atoparse en publicacións tan influíntes coma Le Figaro ou L´Express Magazine, fundamentalmente entre os anos 60´s e 90´s do século pasado, a unha beira e outra do Atlántico sobre a figura e a obra deste artista que “aspira ao Renacemento”, pero que é “contemporáneo”.

Co remate da primeira Guerra Mundial -en 1923- marchou do lugar de Pozos, na parroquia de Pena -Castroverde- un meniño de catro anos que se instalou coa familia na Arxentina fuxindo da miseria e dando comezo así á súa única e particular viaxe, que arrancou formándose e forxándose en oficios distintos e continuou baleirándose na súa completa dedicación -como fotógrafo profesional e despois de maneira artística- ao retrato, ao debuxo e maila pintura. A súa cámara captou a esencia de personalidades políticas ou artísticas do talle de Pablo Neruda, García Márquez, Nixon ou Roman Polanski, e outros moitos da intelectualidade latinoamericana coa que se relacionou e logo coa do efervescente Paris revolucionario de 1968. Moitos dos seus traballos publicáronse en revistas coma Time, Esquire ou Life. Traballou tamén para a axencia McCann-Erikson, así como para UNICEF ou a ONU.

En 1967 regresa a Europa, asentándose na capital francesa, onde continuou coa súa labor fotográfica dando axiña o salto á súa verdadeira paixón da infancia: a pintura. A selección das temáticas xunto a execución da técnica hiperrealista -desempeñada a lapis- só pode ser catalogada de maxistral e de sublime. Expuxo en galerías de Washington, Bruxelas, Rijeka -Iugoslavia-, Seúl, Boloña, Copenhague, Lima, o propio París....e agora, aos seus 95 anos, chega a Santiago de Compostela para “fechar o círculo” dunha extensa traxectoria vital na que puido mirar, con distintos ollos e ópticas, a Galiza anterior á II República, a axitación social e política da Arxentina dos anos 30´s, 40´s e 50´s, o Perú dos 60´s, a España franquista, ou o Maio francés e o que veu despois ata o seu regreso a Lugo fai menos dun lustro.  Pisou terras diferentes, ollando os mundos do mundo cos ollos dun neno. Aquel cativo que observaba timidamente pola fiestra da casa retornou á patria para sempre e agora ensínalle o que viu, interpretou, e fixou no maxín durante nove décadas. Un novo Ulises, coma o bautizara Darío Xohán Cabana ao coñecer de preto a súa historia.

É un home extremadamente culto e correcto no trato, que mantén o acento porteño. Humilde e descarado, de conversa extensa, profusa e profunda. Desprende humanidade, intelixencia e un sentido do humor francamente envexable. Un auténtico mozo de 95 tacos que gusta de conversar e de escoitar aos amigos e ás visitas que recibe con asiduidade, de pasear, ler, escoitar música e de estar informado sobre todo o que acontece na actualidade. Fai dous anos o xornalista Xabier R. Blanco dedicoulle un magnífico reportaxe para o desaparecido Xornal de Galicia xa difícil de recuperar, e fai uns días a axencia EFE publicaba en distintos medios outra pequena entrevista que se recolle aquí ( http://www.eldiario.es/politica/Pestana-pintor-afirma-Renacimiento-contemporaneo_0_123887775.html  ). Tamén a TVG, a conto da exposición da que falamos, dedicoulle uns minutos en A Revista ( http://www.crtvg.es/informativos/baldo-pestana-exponera-no-museo-do-pobo-galego-593387#.UaNa3bLohwM.facebook )

MUNDIARIO conversou con el nun ton algo diferente ao habitual, na súa residencia actual en Bascuas (Lugo).

-¿Que significa para ti expoñer no Museo do Pobo Galego?

-A significación é importantísima, como podes imaxinar. Vir a Galiza despois de non vivir aquí desde os catro anos e atopar con que podo expoñer no museo máis importante, na capital, éncheme o corazón. Aínda que pareza unha frase feita.

-Dime algúns motivos polos que recomendarías á xente que acudise a ver a exposición.

- En xeral non me preocupo demasiado por isto. A xente vai. Sempre tiven bastante público, e tómoo como unha cousa natural. O que eu mostro a min impactoume e teño o rigor suficiente de poñer só o que pode ser interesante para un bo número de público, e non para un público inculto -enténdaseme ben- se non para as persoas que vaian facer reflexións profundas sobre todas as imaxes e o que estas suxiren.

-¿Que foi o que máis estrañaches do teu país cando pisaches por vez primeira terra arxentina?

Teño lembranzas que non teñen moita explicación. Cando un é neno ve as cousas con certa poesía. En Buenos Aires recordo que miraba as rúas e os edificios con certo estupor: o Congreso e todo iso facíame unha especie de sensación...como se estivera nun segundo estado. Despois de saír de Pozos, imaxina! Observaba, pola Avenida de Mayo, a sucursal de España -e de Galiza-. A colectividade española mais importante era e é a galega. Pasabamos fronte a un negocio repleto de chourizos e queixos...asombrábame...¡cantos chourizos alí xuntos! Nunca vira tal. A raíz de que eu o dixen en galego, unha señora -parente que vivía alí facía moito- dicíame que para que me entenderan non podía falar mais na miña lingua. Os galegos en Buenos Aires tomábanos un pouco coma parvos, e iso non me gustaba. Aconselloume: “aquí non tes que falar en galego”. E eu repliqueille: “Anque non fale, ben me ven”. É unha anécdota, mais é un dos meus primeiros recordos.

-¿Que imaxe tiñas de España e da Galiza en Arxentina durante o tempo que estiveches, e logo en Perú? ¿e como evolucionou?

Eu a partir de determinada idade xa non funcionaba como galego. Xa me asimilara. Cando empecei a falar castelán -á maneira arxentina, xa de xeito local- deixei de sentirme español. Cando a Guerra Civil eu aínda tiña poucos anos pero xa estaba alí, claro. Toda a miña familia era galega e seguía vivindo no mundo e no imaxinario galego, que seguía sendo labrego. Podiamos comer a carne de vaca que quixeramos -e barata-, viño, etc...Pero Buenos Aires xa non era isto. A proba de que se sentían moi cómodos respecto á Galiza de antes é que nunca regresaban. Na Arxentina había Sociedades: “Federaciones de Sociedades Gallegas”. Todos os pobos tiñan unha: -“Hijos de Pol y alrederores”, “Castroverde y sus contornos”, etc...-. Estabamos moitos. Castelao estaba vivindo alí na época na que era eu un mozo. Tamén Bonifacio Sarille, e moitos outros. Eu era xastre, traballaba co meu tío e eran moi amigos. Apreciábao moito. Era un home moi interesante que fuxira a Portugal cando estalara a contenda. Naquela época había tamén falanxistas en Buenos Aires. Pero xa antes da guerra, anos antes. E metían a xente presa porque a delataban, simplemente por falar, por ser inxenuamante simpatizantes comunistas que, por certo, eran minoritarios. Xa sabemos o que é un galego reaccionario: os serenos, sempre obedientes, submisos e pegados ao regramento. Agora xa non atopo tanto ese tipo de galego, aínda que deben seguir existindo polo que se ve nas eleccións.

Nalgunha viaxe a España posterior, en Madrid, recordo aos gardas de rúa: a unha parella, nun parque, bicándose. Botábanlle unha “filípica”, e denunciábanos por escándalo público. E tamén actuaban de informantes da policía. Pola forma de falar sabía que eran galegos, e iso non me gustaba ren. Un galego con mando é inflexible. Mais isto é a parte negativa, xa sabemos que hai moitas outras moi positivas...Repara, entón, na imaxe que podía ter. Recordo tamén na Patagonia, alá na Tierra de Fuego, nos penais ¡A maioría dos gardiáns eran galegos! Eu aínda me sentía algo galego, pero iso molestábame. Eu era moi aberto e moi contrario a todo isto: ás prisións, etc...

-¿Que cousas resultaron mais impactantes para ti na longa etapa latinoamericana?

-Enlazando coa outra pregunta...cando tiña 18 anos estalara a Guerra Civil española. A todos nos afectou unha barbaridade. A proba é que un familiar que tiña e que lle gustaba moito cantar en galego, un dia, tan triste polas novas que chegaban de aquí e por todo o que pasaba dixo que non cantaba máis. Non tiña ánimo. Iso impresionárame. Preocupábame moito. Entrábanme moito as cousas da época, de aquí e de alí. Arxentina interesábame moito tamén porque historicamente pasaban cousas moi singulares, e en toda América: había moito anarquismo, fora a época de Sacco e Vanzetti. Había grandes manifestacións contra a condena....por este lado, politicamente había unha democracia verdadeira: diarios e prensa mais ou menos libre, xornais socialistas, comunistas, anarquistas...Recordo moito o xornal El Cuervo. Chamábanlle así polos curas. E recordo como os nenos, cada vez que vían un cura pola rúa berraban: ¡Cuervo, Cuervo! Esa etapa recórdoa porque había moita axitación obreira e sindical -sobre todo socialista e anarquista- e contra a Igrexa. E así, foron varias décadas...recordo moitas cousas. Pero aqueles primeiros anos lémbroos con especial intensidade e cariño.

-¿Como ves hoxe a situación no continente no que tanto viviches? ¿Cres que están mudando as cousas a mellor?

-Para responder a esta cuestión habería que seguir o fío da cuestión anterior. Podo dicirche que Arxentina fora daquela un país moi democrático, con un 95% de alfabetización. As mestras e os mestres eran xente moi aprezada. Un orgullo que demostraban constantemente. Politicamente era a época na que xa Mussolini estaba no poder e o exército arxentino estaba empapado de esas ideas fascistas. Nos anos 30 fixeran un golpe de estado para depoñer o goberno democrático e colocar aos conservadores. O goberno militar que houbo, fascista e admiradores de Mussolini...Iso marcounos moito porque non houbo máis eleccións libres. Sempre manipuladas. Comezaron detencións, etc...

Eses gobernos militares -vivín varios- imbuídos de patriotismo falsamente patriótico foron usurpadores: quitáronlles territorios aos indios, etc.. Incluso un destes gobernos instituíu un timbre en homenaxe ao exército que foi á Patagonia a exterminar indios e a recluílos en reservas...

Pero en relación á pregunta... ¿actualmente? As cousas moito-moito non mudaron. Pero a través da súa entrada descarada na vida política os militares desacreditáronse e agora non soe haber tantos golpes militares, mais sabemos das argucias que usan os políticos para subir ao poder.

Desde fai bastante tempo, que fixeron tantas...con Perón...que gobernou coma un ditador -pero por eleccións limpas e lexitimado polo pobo!-. A demagoxia forma parte dos discursos e actuacións en latinoamérica. Non hai peor cousa para un pais que estar gobernado por un demagogo. Eu sempre fun escapando de ditaduras. Quería marchar da Arxentina onde despois, cunha suposta revolución democrática guiada por militares, os que ían vir e gañar xa adoptaran a actitude populista e demagóxica de Perón. Naquel intre dinme conta que aquelo non se ía xa a compoñer nunca, pero xa estaba no Perú, onde a situación era outra. Marchei do Perú e houbo dous golpes....por iso que as cousas poden mudar algo, mais non moito...non o suficiente.

-¿Como foi o regreso a Europa e que supoñía para ti no persoal e no profesional? ¿Como viviches os acontecementos de Maio de 1968?

-Chegar a Europa era una vella ambición. Ir a Francia o era, aínda que tiñan mala fama os franceses: de orgullosos, arrogantes, etc...pero primeiro estiven en España viaxando, coñecendo a España franquista. Aínda que eu dediqueime, sobre todo, a ver a España de sempre: os museos, as cidades, Andalucia, etc, etc...Cando cheguei a Francia xa pedira ser inscrito na Universidade para aprender francés mentres que ela -a miña muller, Velia- fora a aprender inglés a Inglaterra. En Francia sentía que me podían botar, pero quería quedarme para sempre. España estaba horrible porque era moi gris. As mulleres -que para min foron sempre moi importantes- todas en traxe de dúas pezas, co mesmo peiteado. Era todo moi triste, e gris. Os españois estaban moi reprimidos e cheos de complexos e problemas de todo tipo, desde o meu punto de vista. Eran cousas moi negativas para min e a miña forma de ser. Lima, naquel momento, era unha cidade moito mais aberta e moderna que Madrid, por poñer un exemplo. Case toda latinoamerica era moito mais des-prexuizada.

¿Maio do 68? aquelo foi formidable. Estaba na gloria. Era, no fondo, un movemento anarquista e libertario -os comunistas estaban en contra- e eu vivía lonxe do centro, sen embargo fun a pé e andabamos pola Universidade entre os estudantes, acudindo aos actos e mitins, na Sorbone...

-Non houbo unha gran represión nin demasiado castigo, só un estudante morto. Aínda que si usaban gases lacrimóxenos e esas cousas. De Gaulle desaparecera e os estudantes e obreiros sentían que gañaran a Revolución. Folgas, mitins nas rúas e nas Universidades, amigos meus participando moi activamente, moita reunión, o transporte todo paralizado... Si a cousa continuaba con esa intensidade pensaba que ao mellor teriamos que irnos porque non sabiamos como podía rematar todo aquelo pero apareceu De Gaulle, e fixo o que fixo. Foi unha eclosión de creatividade e de multitude de cousas, e unha liberación sexual incrible, tamén. Foi formidable...

-Algúns dos temas da túa obra son de claro contido social: pobreza-excluídos, a represión, tamén as tradicións e a cultura, pero tamén a xuventude e a beleza da muller como máximo expoñente de esta. Se fixeras unha retrospectiva das túas vivencias ¿a cales destes temas lle darías mais importancia na túa vida ¿con que te quedarías?

Coa beleza. Coa muller. De todos estes temas, coa muller. Pero non só fisicamente, se non como superioridade de xénero. Para min foron e son o mais importante -e que me perdoen os homes-. Foron sempre retardadas e non postas en valor, por culpa das relixións...elas tomarán o poder algún día.

 -¿Que significa para ti hoxe Revolución?

-Perdeu boa parte do seu significado. Non sabería dicir ben xa a que e a quen serviría, pois xa non é marxista nin anarcosindicalista ou libertaria... así que, Revolución non, non me di xa moito hoxe en día. Como xa teño unha idade extrema, deixo para os que vindes a forma de darlle contido. Moi optimista non son, a verdade, pero a humanidade ten o instinto de sobrevivir. Agora xa non me preocupo moito, os que veñan terán que arranxalo eles. Eu xa as pasei, e bastante ben, despois de todo. Afastado de guerras...

-Para ti é fundamental a Liberdade ¿cres que está atravesando polo seu mellor momento? ¿hai riscos de retrocesos importantes neste sentido?

O perigo da perda da liberdade sempre está aí. E sempre está nos movementos reaccionarios e nos partidos populistas. As multitudes teñen sempre unha proporción non menor de ignorancia e están suxeitos a entusiasmarse coas lindas palabras demagóxicas. A clave está en que non souberon educar á xente baixo os ideais democráticos, e falo especialmente de España. Desde a escola. Pero tamén en Arxentina. Incluso coñecín xente anarquista alí que dicía que estaba con Perón porque el faría o que sempre levabamos buscando. A clave da liberdade está na educación.

-¿Que lugar do mundo foi no que te sentiches mais a gusto e mais libre?

O país que mais me gustou foi Francia. Pero por moitas razóns. Pero, por exemplo, alí ata os gobernos conservadores eran moito mais democráticos que, por dicir outros, os conservadores aquí. Pero moito mais. A educación era boa, polo menos ata os últimos anos. A xente fala moi ben, sabe desenvolver moi ben argumentos e as súas ideas. Os políticos conservadores ata poden ser tipos ben simpáticos cos que discutir e debater sobre ideas e ideais, con respecto, e aprendendo.

-¿En que consistiu, ou consiste, para ti, a felicidade?

-Eu tiven moita sorte na vida. Todo me saiu moi ben, aínda tendo as miñas cousas. Ademais se me comparo con outras persoas ás veces pregunto quen aliñou os acontecementos para que todo saíse así. Posiblemente fora eu mesmo. Creo que buscar iniciativas e motivacións, viaxar, coñecer mundo, buscar tamén as cousas dentro de nós mesmos nos libros, na música e nesa vida interior que aporta actividade repórtanos moita felicidade. A Cultura é o máis importante, o que tería que difundirse máis e ter estímulos enormes por parte dos gobernos. Todo o contrario ao que está acontecendo. Pero non só na liña de acumular coñecementos. Na Cultura está boa parte da felicidade. Eu, por exemplo, fora un entusiasta daquela idea de Europa, de todo o que se progresou. A creación de Europa era unha idea formidable, tomeino case que coma un miragre -unha moeda, fóra fronteiras, paz, certo nivel de benestar- pero mira agora...¡canto hai que sufrir para que os inimigos non o rouben todo outra vez!

Anova-Irmandade Nacionalista, organización gallega liderada por el histórico dirigente de izquierdas y soberanista Xosé Manuel Beiras, celebró ayer 21 de abril la primera parte de su I Asamblea Nacional en el Palacio de Congresos de Santiago de Compostela nueve meses después de la Asamblea Constituyente del 14 de julio de 2012 y medio año más tarde de su concurso en las elecciones autonómicas -bajo fórmula de coalición electoral técnica- junto a formaciones como la federación gallega de Izquierda Unida, Equo y Espazo Ecosocialista, conformando la llamada Alternativa Galega de Esquerda (AGE) e irrumpiendo con gran fuerza en el Parlamento gallego con 9 escaños.

La de ayer, de carácter “deliberante”, consistió en una reunión de alrededor de 1.000 militantes y simpatizantes -abierta a la ciudadanía- con el fin de hacer balance y preparar el terreno con la mirada puesta en los días 8 y 9 de junio donde se dará por cerrada esta I Asamblea Nacional.

El formato, novedoso en el panorama de organizaciones políticas del país, permitió la sucesión de intervenciones por más de siete horas hasta la intervención final del Portavoz Nacional que, en su alocución de clausura, descartó la posibilidad de una “unión orgánica con el BNG” sin cerrar la puerta a la “acción conjunta”: “Un sujeto político como es Anova nace de la convicción de que era necesaria una nueva lectura de la realidad, pero no para desplazar a nadie ni en el campo de la izquierda ni en el del nacionalismo. No debemos caer en la lógica que impone el neoliberalismo. Debemos apostar por la cooperación y no por la competición”, refiriéndose también no sólo a otras fuerzas políticas, sino a la comunión con los movimientos sociales y los “sectores más activos de la ciudadanía” caminando juntos hacia a un “proceso de ruptura democrática superador de la segunda restauración borbónica, que no vendrá de las instituciones sino de la sociedad ”. Beiras recordó también lo que de innovador y arriesgado tuvo la superación de viejos clichés en el campo de la izquierda nacional gallega en cuanto al proceso de conformación de AGE, entre el polo “independentista y formaciones que tienen otra visión del problema nacional pero que defienden el derecho de autodeterminación de este pueblo”.

En un discurso repleto de referencias históricas hacia las revueltas irmandiñas, la Revolución francesa, las luchas del movimiento obrero, los movimientos de liberación nacional anticoloniales o por los derechos civiles, Beiras emplazó a los militantes y simpatizantes a realizar un mayor esfuerzo colectivo para enriquecer y desenvolver un programa que calificó de “pura dinamita”.

Previamente se habían producido innumerables intervenciones en un clima de gran cordialidad y respeto, la mayoría de ellas concernientes a asuntos de índole organizativa, implantación territorial y no pocas que tocaron cuestiones estratégicas o de futuras alianzas de cara a comicios venideros, ya sean municipales o europeos. También sobre el espíritu de lo que debe ser un “partido-movimiento” abierto a seguir sumando en clave de “frente amplio popular” frente a “la barbarie”. Pero también hubo espacio para otras de mayor contenido político que arrancaron fuertes ovaciones, como las de Martiño Noriega (alcalde de Teo), Uxío Novo o Lupe Ces.

Como curiosidad, destacar la intervención de un militante del PSdeG que subió al estrado para agradecer a Anova y a la coalición AGE su papel hasta el momento, indicando que fue refugio electoral para miles de “socialistas sin partido” a los que está representando “mucho mejor” que el propio PSdeG: “no tenéis pasado, sólo futuro”.

Manifestación en la Ciuad de la Cultura, en Santiago.

A lo largo de la tarde de hoy miembros de la Plataforma das Artes Escénicas, que integra a multitud de colectivos de danza, teatro, circo, marionetas, ilusionistas, asociación de festivales, “músicos ao vivo” o guionistas, han decidido asambleariamente encerrarse en la sede del AGADIC -Axencia Galega das Industrias Culturais- de la Ciudad de la Cultura de Santiago de Compostela, debido a la “parálisis y falta de plan estratégico” para el sector. Fueron alrededor de 200 al comienzo de la marcha, pero solo 70 las personas que quisieron pasar la noche en el interior del recinto, donde finalmente les impidieron introducir alimentos y agua, e incluso permanecer allí. La pancarta presidió la escena con el lema: “Desmantelamento da Cultura, non”.

Llevan tres años organizados y asumen que “aunque la situación económica general no es buena no sabemos que van hacer con nosotros. Han caído varios circuitos y festivales, y todo son excusas”, en palabras de Mónica Camaño, que actúa como portavoz ante MUNDIARIO.

Se quejan, sobre todo, de la “falta de diálogo real”, pues aunque llevan tiempo entablando conversaciones infructuosas con las autoridades: “sólo nos dan largas y lo utilizan para escudarse en que hay diálogo, pero no es cierto” no hay ningún avance y la situación del tejido cultural no deja de empeorar.

La situación del sector -empresas y trabajadores- en el contexto de crisis y severos recortes, es “límite” y por eso quisieron estar encerrados toda la noche exigiendo sus derechos. Sus reivindicaciones y movilizaciones comenzaron en octubre de 2010, y también llevaron a cabo solicitudes registradas para reclamar reuniones con el conselleiro de Cultura, Jesús Vázquez, con el fin de elaborar un Plan Estratégico para las Artes Escénicas. Pero se quejan que “nunca ha habido un diálogo real”, siendo la crisis una “escusa perfecta” para desmantelar la rica actividad cultural.

En busca de un interlocutor válido

La Plataforma emitió un comunicado que habla de la necesidad de atenerse a un “interlocutor válido”, el “fin del paro de las redes de distribución” y de “los retrasos en los pagos que ponga fin a la incerteza” que vive el colectivo. Es una cuestión de “falta de voluntad política”, recalca Mónica Camaño. Esta acción se suma a multitud de otras que recorren la geografía gallega y española en estas semanas, en un clima de movilización general entre crecientes sectores sociales. Las duras políticas de austeridad están afectando directamente a grandes capas de población y sectores económicos.

Algunas de los rostros más conocidos que podían verse eran los de Mabel Rivera, Morris, Fernando Costa o Camila Bossa. También destaca el hecho de que hayan escogido el complejo de edificios de la Cidade da Cultura -obra polémica del arquitecto Peter Einsenman- para la reivindicación, al que ciudadanos y algunas organizaciones culturales y políticas achacan buena parte de la responsabilidad de que el tejido cultural gallego se encuentre en esta precaria situación. Fueron ingentes durante años los fondos de los poderes públicos gallegos destinados a este inmenso proyecto arquitectónico.

En la noche de ayer en la Gala de los Premios Goya celebrados en Madrid, numerosos actores de cine emitieron mensajes cargados de reivindicación y conciencia social. Hoy en Galicia sectores de la cultura del país también reivindica sus intereses. El mundo de la cultura empieza a despertar.