Buscar

A agonía de Europa

Hai uns oitenta anos que Jean-Paul Sartre publicou “O ser e a nada” e suscitou, nomeadamente nos espiritos novos, un estado de ánimo angustioso: todo é pura continxencia e isto conduce á náusea, ao “existencialismo”. 

Jean Paul Sartre y Simone de Beauvoir.
Jean Paul Sartre y Simone de Beauvoir.

Firma

Pablo González Mariñas

Pablo González Mariñas

El autor, PABLO GONZÁLEZ MARIÑAS, es colaborador de MUNDIARIO. Es político, profesor de Derecho Administrativo y escritor. Fue miembro del Partido Galego Independiente y diputado por la UCD en el primer Parlamento de Galicia. Tras ser uno de los fundadores de Coalición Galega, en 1985 encabezó la escisión del sector más nacionalista, que dio origen al Partido Nacionalista Galego. Fue conselleiro de la Presidencia y diputado por el BNG. @mundiario

A decadencia de Europa é un lugar común dende hai moitos anos. Parecera un círculo infernal que acompaña día a día a evolución desta parte sustancial do orbe moderno. Tan é así, que o título deste artigo é o correspondente a un excelente opúsculo de María Zambrano, publicado por primeira vez en Buenos Aires, en 1945. A súa tese é coñecida: a Europa como realidade histórica perde a grandes pasos a súa grandeza, a súa xenialidade, o seu fondo creativo, xeneroso e solidario, para se entregar á esmagante ditadura dos feitos, “a pavorosidade do inmediato”.

Dente entón, transcorreron máis de setenta anos, quer son moitos, e as cousas mudaron dende o punto de vista institucional. Daquela non había Unión Europea, aínda que dende o remate da Segunda Guerra xa alborexaba un espírito novo, que evitase para sempre novas confrontacións bélicas entre os Estados europeos. E abríuse paulatinamente, grazas a aqueles “pais fundadores” a quen agora tanto se añora, a xanela dunha “Europa da esperanza”. Europa afastabase da inmediatez, da atadura á realidade, do se entregar sumisamente  á influencia dos demais.

Hoxe en día moitos comezamos a ter nostalxia daquela Europa que soubo reaccionar fronte a decadencia. Se cadra, foi isto o que máis pesou en nós cando nos recoñecemos “europeístas”. Por iso sentimos agora que algo se desfae de novo, que outravolta perdemos a pulsión da Historia e dos valores.

 Non é que todo esto ocorra pola “ameaza” dos países emerxentes. O mal está en nós mesmos. Para corroboralo abonda cun par de exemplos de total actualidade. Non hai máis que contemplar, atónitos, a inverecunda expulsión dos xitanos ordeada hai tempo por Sarkozy, no país berce da “égalité” e “fraternité”, e o compracente apoio recibido dos compañeiros comunitarios; unha aceptación ou comprensión que, non o neguemos, advertimos a cotío en boa parte da nosa cidadanía. Non ha máis que afinar o ouvido en calquera cafetería.

 O outro exemplo revelador é o bo resultado da extrema dereita nas eleccións de Suecia. Hai anos, os suecos déranse un Goberno de centro dereita, presidido por Fredrik Reinfeldt. Mais, ao parecer, con esto non lles chegou: o conservador Reinfeldt perdeu a maioría absoluta e a extrema dereita avanzou até un seis por cento de votantes, convertendose en chave para formar Goberno. E o proceso segue adiante: estes días de 2018 dan conta da baixa dos socialdemócratas e a petición de dimisión  do primeiro ministro Stefan Löfve. A imposición da “lei e a orde” está, tan “mussioliniana”, no eixe deste escenario. A dor moral e política esténdese se observamos Austria e ao seu líder Norbert Hoofer, e a Hungría, onde Víktor Orban anula as ONGs, fustiga e controla a prensa e transmuta ao seu favor o sistema electoral. Ou Polonia, onde onde tratan de alterar o sistema xudicial e dos dereitos fundamentais, e a querida Italia, que parece revolverse contra a  Europa institucional ¿e cultural?, posuida dun temor terrible ás migracions.

Se non esquecemos este pan panorama escuro, veremos configurado un eixo Estocolmo, Varsovia, Budapest, Viena, Roma, que move necesariamente a preocupación. De seguiren avanzando as cousas así, ¿cal será o destino dos valores culturais e democráticos definitorios da Europa que non debera sucumbir? En definitiva, ¿Cal será o futuro desta Europa desflecada territorial e identitariamente?

Hai uns oitenta anos que Jean-Paul Sartre publicou “O ser e a nada” e suscitou, nomeadamente nos espiritos novos, un estado de ánimo angustioso: todo é pura continxencia e isto conduce á náusea, ao “existencialismo”. Os sociólogos dixeron entón que Sartre era “o notario do testamento de Europa”. Entre o si e o non está un temor idéntico que nos posúe para o inmediato futuro. Pola miña parte, eu confeso que son un europeísta irreductibel e que seguirei a loitar por esa idea. @mundiario